Προκλήσεις του κόσμου και ουσιαστική σταδιοδρομία
Η δραστηριότητα σκοπεύει να βοηθήσει τα άτομα να ορίσουν ουσιαστικές ιδέες σταδιοδρομίας που συνδέονται τόσο με τις προσωπικές τους αξίες όσο και με τις παγκόσμιες προκλήσεις. Αρχικά, οι συμμετέχοντες αναλογίζονται ζητήματα του κόσμου που τους προβληματίζουν, οραματίζονται έναν ιδανικό κόσμο όπου αυτά τα προβλήματα έχουν επιλυθεί και, στη συνέχεια, κάνουν καταιγισμό ιδεών (brainstorming) για πρακτικούς τρόπους με τους οποίους μπορούν να συμβάλουν στην επίλυσή τους. Η προσέγγιση δίνει έμφαση σε πρακτικά, εφικτά βήματα αλλαγής, λαμβάνοντας υπόψη τα δυνατά σημεία, τις δεξιότητες και τα κοινωνικά δίκτυα του ατόμου, διατηρώντας παράλληλα ένα εποικοδομητικό και αισιόδοξο περιβάλλον συζήτησης.
Έμπνευση για το εργαλείο
Εργαστήριο από την Helena Koštálová (η ερώτηση, τι σας ενοχλεί, τι σας θυμώνει στον κόσμο) “Πράσινη” συμβουλευτική σταδιοδρομίας: Αγορά εργασίας
Τεκμηρίωση: Γιατί είναι αναγκαίο;
Για να διατηρηθεί το κίνητρο και η δέσμευση (όχι μόνο για τα άτομα των γενεών που εισέρχονται τώρα στην αγορά εργασίας), είναι σημαντικό η εργασιακή τους δραστηριότητα να τους δίνει μια αίσθηση σκοπού. Ωστόσο, συχνά δυσκολεύονται να διατυπώσουν τι είναι αυτό που τους προσφέρει νόημα. Η σκέψη γύρω από τα παγκόσμια προβλήματα που τους επηρεάζουν μπορεί να βοηθήσει. Η εργασία που έχει νόημα συχνά συμβάλλει στη βελτίωση της ζωής των άλλων ανθρώπων και της κοινωνίας στο σύνολό της. Η αναζήτηση μιας ουσιαστικής σταδιοδρομίας οδηγεί σε μια καλύτερη και πιο γεμάτη ζωή για τα άτομα, ενώ παράλληλα συμβάλλει στην οικοδόμηση μιας πιο ευημερούσας και υπεύθυνης κοινωνίας.
Στόχοι
Μέχρι το τέλος της συνεδρίας, ο συμβουλευόμενος θα είναι σε θέση να:
- Ορίσει μια ουσιαστική σταδιοδρομία που συνδέεται με τις ανάγκες του ίδιου και του κόσμου.
- Ορίσει δεξιότητες που θα τον βοηθήσουν να συμβάλει στην επίλυση των προβλημάτων του κόσμου.
- Ορίσει συγκεκριμένους στόχους και βήματα που θα λάβει για να συμβάλει στην επίλυση των προβλημάτων του κόσμου.
- Δημιουργήσει ένα κοινό όραμα για έναν καλύτερο κόσμο.
Απαιτούμενοι πόροι
- Χαρτιά, στυλό
- Κάρτες/εικόνες/αντικείμενα για να φτιάξετε ένα κολάζ (σε περίπτωση ομαδικής δραστηριότητας)
- Δραστηριότητες
Δραστηριότητες
Πολλοί συμβουλευόμενοι εκφράζουν την επιθυμία να βρουν μια ουσιαστική εργασία στην αρχή ή κατά τη διάρκεια της συμβουλευτικής σταδιοδρομίας. Ωστόσο, συχνά δυσκολεύονται να ορίσουν τι σημαίνει πραγματικά «ουσιαστική» για τους ίδιους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το εκφράζουν μόνο με ασαφείς όρους (π.χ. «να βοηθάω τους ανθρώπους»). Ένας τρόπος για να εμβαθύνει αυτός ο αναστοχασμός είναι η διερεύνηση των παγκόσμιων προβλημάτων που τους ενδιαφέρουν και ο εντοπισμός του τρόπου που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην επίλυσή τους μέσω της σταδιοδρομίας τους.
Αυτή η δραστηριότητα υποστηρίζει τους συμβουλευόμενους ή μαθητές να αποσαφηνίσουν την αίσθηση του νοήματος, συνδέοντάς τη με παγκόσμια ή τοπικά ζητήματα — οικολογικά ή κοινωνικά — και φανταζόμενοι τον ρόλο τους επιφέροντας τη διαφορά.
Βήμα 1 – Το πλαίσιο
Ο σύμβουλος σταδιοδρομίας εξηγεί ότι ο στόχος της δραστηριότητας είναι η διερεύνηση μιας ουσιαστικής διαδρομής σταδιοδρομίας μέσα από τον αναστοχασμό σε σχέση με τις παγκόσμιες προκλήσεις και τις ευκαιρίες συνεισφοράς στη βιωσιμότητα. Η εστίαση δεν είναι μόνο σε οικολογικά ζητήματα, αλλά και σε ευρύτερα κοινωνικά θέματα, ανάλογα με το τι έχει μεγαλύτερη σημασία για κάθε συμμετέχοντα.
Βήμα 2 – Προσωπικός αναστοχασμός και συζήτηση
Οι συμμετέχοντες απαντούν αυτόνομα στις ακόλουθες ερωτήσεις και στη συνέχεια τις συζητούν με τον σύμβουλο ή στην ομάδα:
- Τι πιστεύετε ότι λειτουργεί καλά στον σημερινό κόσμο; Για τι είστε ευγνώμονες;
(Οι συμβουλευόμενοι μπορούν να σκέφτονται σε οποιοδήποτε επίπεδο: στον κόσμο, στη χώρα τους, στην περιοχή τους ή στην κοινότητά τους.) - Ποια προβλήματα στον σημερινό κόσμο σας κάνουν να νιώθετε θυμό, αναστάτωση ή αμηχανία;
- Τι είδος κόσμου θα θέλατε για την επόμενη γενιά — τα παιδιά σας, την οικογένειά σας ή τις μελλοντικές γενιές;
- Τι σας λείπει στον σημερινό κόσμο; Τι θεωρείτε ότι υπάρχει σε υπερβολικό βαθμό;
Οι συμμετέχοντες καλούνται να σημειώσουν τις απαντήσεις τους όσο το δυνατόν πιο συγκεκριμένα — όχι μόνο ονομάζοντας τα προβλήματα, αλλά περιγράφοντας τις αιτίες και τις συνέπειές τους.
Παραδείγματα:
Θέμα: Κοινωνική ανισότητα
Αιτίες: Μια εταιρεία προβάλλεται ως περιβαλλοντικά υπεύθυνη, αλλά στην πράξη ιεραρχεί η μείωση του κόστους πάνω από τη βιωσιμότητα
Συνέπειες: Οι εργαζόμενοι νιώθουν αποσυνδεδεμένοι ή πιέζονται να ενεργήσουν ενάντια στις αξίες τους (π.χ. παραγωγή αποβλήτων, παραπλάνηση πελατών, υπερχρήση πόρων)
Θέμα: Πράσινο ξέπλυμα (Greenwashing)
Εκδήλωση: Μια εταιρεία προβάλλεται ως περιβαλλοντικά υπεύθυνη, αλλά στην πράξη δίνει προτεραιότητα στη μείωση του κόστους έναντι της βιωσιμότητας
Συνέπειες: Οι εργαζόμενοι αισθάνονται αποκομμένοι ή πιέζονται να ενεργήσουν ενάντια στις αξίες τους (π.χ. παραγωγή αποβλήτων, παραπλάνηση πελατών, υπερβολική χρήση πόρων)
Βήμα 3 – Προαιρετικό: Ονοματοδοσία της πρόκλησης
Οι συμμετέχοντες επιλέγουν ένα ζήτημα που είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τους ίδιους, του δίνουν ένα σύντομο όνομα (2–3 λέξεις) και περιγράφουν τις επιπτώσεις του με σύντομο και σαφή τρόπο.
Ο σύμβουλος σταδιοδρομίας διασφαλίζει ότι η συζήτηση παραμένει εποικοδομητική, αποφεύγοντας την υπερβολική απαισιοδοξία ή το κλιματικό άγχος.
Βήμα 4 – Προαιρετικά: Φανταστείτε ένα ιδανικό μέλλον
Οι συμμετέχοντες φαντάζονται πώς θα ήταν ο κόσμος αν αυτό το πρόβλημα είχε επιλυθεί — παραμερίζοντας τους τρέχοντες περιορισμούς όπως το χρήμα, την πολιτική ή τους κοινωνικούς καταναγκασμούς. Μπορούν να γράψουν μια σύντομη περιγραφή ή μια ιστορία για το πώς θα ήταν μια ημέρα σε αυτόν τον ιδανικό κόσμο.
Στις ομαδικές εκδοχές της δραστηριότητας, αυτές οι ιστορίες μπορούν να μοιραστούν και να εικονογραφηθούν συλλογικά, για παράδειγμα δημιουργώντας ένα κολλάζ διά ζώσης ή διαδικτυακά.
Βήμα 5 – Από τον αναστοχασμό στη δράση
Οι συμμετέχοντες αναλογίζονται πώς θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση του επιλεγμένου προβλήματος στην προσωπική ή επαγγελματική τους ζωή. Αυτό θα μπορούσε να γίνει μέσω ενός νέου έργου (project), της «πράσινης» προσαρμογής μιας τρέχουσας δραστηριότητας ή της συμμετοχής σε μια πρωτοβουλία.
Ενθαρρύνονται να εντοπίσουν μικρά, ρεαλιστικά βήματα παρά ριζικές αλλαγές.
Ο σύμβουλος σταδιοδορμίας μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της πίεσης τονίζοντας τη δύναμη της συλλογικής δράσης και ρωτώντας:
Ποιος άλλος θα μπορούσε να βοηθήσει; Ποια ομάδα, οργανισμός ή κίνημα εργάζεται ήδη πάνω σε αυτό το ζήτημα;
Σε ομαδικά πλαίσια, οι συμμετέχοντες μπορούν να χρησιμοποιήσουν φυσικά αντικείμενα για να δημιουργήσουν μια σιωπηλή συλλογική εικαστική σύνθεση, ενισχύοντας την αίσθηση της κοινής ευθύνης και των προοπτικών συλλογικού αντικτύπου.
Παραδείγματα:
- Πρόβλημα: Υπερβολική εκτύπωση στην εργασία
Δράση: Εντοπισμός των εγγράφων που χρειάζεται να εκτυπωθούν και εκείνων που μπορούν να αρχειοθετηθούν ψηφιακά. - Πρόβλημα: Η συμβουλευτική σταδιοδρομίας σπάνια καλύπτει οικολογικά ζητήματα.
Δράση: Ένας σύμβουλος σταδιοδρομίας επιλέγει να εισαγάγει το θέμα των πράσινων θέσεων εργασίας στις συνεδρίες του.
Βήμα 6 – Εντοπισμός δυνατών σημείων και πόρων
Οι συμμετέχοντες καταγράφουν τις δεξιότητες, τα δυνατά σημεία, τις εμπειρίες ή τα δίκτυα που μπορούν να χρησιμοποιήσουν για να συμβάλουν στην επίλυση του επιλεγμένου προβλήματος.
Παράδειγμα:
Ένα άτομο με ισχυρές οργανωτικές δεξιότητες και προσοχή στη λεπτομέρεια σχεδιάζει ένα σύστημα ψηφιακών φακέλων για τη μείωση των εκτυπώσεων και στη συνέχεια το παρουσιάζει στον προϊστάμενό του.
Βήμα 7 – Ορισμός στόχου και σχεδίου δράσης
Οι συμμετέχοντες διατυπώνουν έναν συγκεκριμένο στόχο σε αυτόν τον τομέα:
Τι θέλουν να πετύχουν, μέχρι πότε και με ποιον προσδοκώμενο αντίκτυπο;
Στη συνέχεια, μπορούν να διασπάσουν αυτόν τον στόχο σε μικρότερα βήματα και να δημιουργήσουν ένα σχέδιο δράσης.
Παράδειγμα:
Στόχος: Εντός 12 μηνών, μείωση των εκτυπώσεων της εταιρείας κατά 50% μέσω της εισαγωγής ενός νέου συστήματος διαχείρισης εγγράφων.
Βήματα:
- Συζήτηση με συναδέλφους που υποστηρίζουν την ιδέα για τη δημιουργία δυναμικής.
- Σύνταξη μιας βασικής πρότασης για το σύστημα αρχειοθέτησης, εντοπίζοντας εμπόδια και πιθανές ενστάσεις.
- Παρουσίαση της ιδέας στον διευθυντή της ομάδας.
- Πιλοτική εφαρμογή του συστήματος στο τμήμα τους.
- Εάν πετύχει, παρουσίαση των αποτελεσμάτων και πρόταση επέκτασης στην ανώτερη διοίκηση.
Αναστοχασμός / Εμπέδωση της μάθησης
Αναστοχασμός και ανταλλαγή απαντήσεων στις ερωτήσεις:
- Τι σας προσέφερε αυτή η δραστηριότητα;
- Πώς βλέπετε τώρα τη σύνδεση μεταξύ των παγκόσμιων προβλημάτων και της σταδιοδρομίας σας;
- Τι συνειδητοποιήσατε; Τι συνδέθηκε με τι για εσάς;
- Τι θα χρειαζόταν ακόμα να διερευνήσετε;