Οραματιζόμενοι τις θέσεις εργασίας του αύριο ενόψει οικολογικών και κοινωνικών προκλήσεων
Έμπνευση για το εργαλείο
Εργαστήριο που αναπτύχθηκε και υλοποιήθηκε από την Delphine Riccio, από το Green Guidance Lab
Εισαγωγή
Ο επαγγελματικός προσανατολισμός βασίζεται συχνά στο ατομικό ερώτημα: «Τι δουλειά θέλεις να κάνεις αργότερα;». Αυτή η προσέγγιση υποθέτει ότι κάθε συμβουλευόμενος διαμορφώνει ελεύθερα την πορεία του βάσει ενδιαφερόντων και δεξιοτήτων. Ωστόσο, οι επαγγελματικές αναπαραστάσεις παραμένουν στερεοτυπικές, εστιασμένες σε λίγα παραδοσιακά επαγγέλματα, την ώρα που οι οικολογικές, κοινωνικές και τεχνολογικές μεταμορφώσεις αλλάζουν ριζικά την εργασία.
Παράλληλα, οι νέοι αντιμετωπίζουν την οικολογική κρίση, οικονομικές αβεβαιότητες και άγχος για το μέλλον. Σε αυτό το πλαίσιο, η συμβουλευτική σταδιοδρομίας γίνεται χώρος συλλογικής σκέψης. Η δραστηριότητα μετατοπίζει το ερώτημα: αντί για το «τι δουλειά θέλεις να κάνεις;», εξετάζεται το «τι κοινωνία θέλουμε να χτίσουμε και ποιες θέσεις εργασίας είναι απαραίτητες για αυτό». Η ομαδική εργασία βοηθά τους συμβουλευόμενους να κατανοήσουν ότι οι σύγχρονες προκλήσεις απαιτούν συνδυασμό διαφορετικών επαγγελμάτων.
Στόχοι
Στο τέλος της δραστηριότητας, οι συμβουλευόμενοι θα είναι σε θέση να:
- Στοχαστούν σχετικά με τις μεταμορφώσεις του κόσμου της εργασίας που σχετίζονται με τις οικολογικές και κοινωνικές προκλήσεις
- Διευρύνουν τις επαγγελματικές αναπαραστάσεις των επαγγελμάτων τους
- Κατανοήσουν ότι τα σύνθετα προβλήματα απαιτούν τη συνεργασία πολλών επαγγελμάτων
- Φανταστούν λύσεις και θέσεις εργασίας για την κάλυψη των μελλοντικών αναγκών της κοινωνίας
Απαιτούμενοι πόροι
- Φύλλα Α3
- Μαρκαδόροι ή μολύβια
- Φύλλα πληροφοριών που περιγράφουν τους τομείς που μελετήθηκαν
- Λευκός πίνακας ή χώρος για συλλογική ανατροφοδότηση
- Εκτυπωμένα φύλλα οδηγιών για κάθε ομάδα – ορισμένα παραδείγματα βρίσκονται στο κείμενο, είναι σημαντικό να προσαρμοστούν στο εθνικό πλαίσιο.
Δραστηριότητες
1. Εισαγωγή
Ο σύμβουλος σταδιοδρομίας εισάγει τη συνεδρία εξηγώντας ότι ο κόσμος της εργασίας εξελίσσεται ανάλογα με τις ανάγκες της κοινωνίας. Σήμερα, ανακύπτουν διάφορες σημαντικές προκλήσεις, κυρίως οικολογικές, κοινωνικές και οικονομικές. Αυτές οι προκλήσεις θα μεταμορφώσουν πολλούς τομείς δραστηριότητας και θα επηρεάσουν την εξέλιξη των επαγγελμάτων. Στόχος της δραστηριότητας είναι να φανταστούν οι συμβουλευόμενοι πώς θα μπορούσαν να εξελιχθούν αυτοί οι τομείς στο μέλλον και ποιες θέσεις εργασίας θα μπορούσαν να συμβάλουν στην οικοδόμηση μιας πιο βιώσιμης κοινωνίας.
- Οργάνωση ομάδας
Χωρίστε την τάξη σε 8 ομάδες των 3 έως 4 μαθητών. Κάθε ομάδα εργάζεται σε έναν συγκεκριμένο τομέα, για παράδειγμα:
- μεταφορές
- γεωργία
- κατασκευές
- βιομηχανία
Πολλές ομάδες μπορούν να εργαστούν στον ίδιο τομέα προκειμένου να συγκρίνουν ιδέες κατά τη διάρκεια της συνεδρίας ανατροφοδότησης.
- Ομαδική εργασία
Κάθε ομάδα λαμβάνει μια αρχική κατάσταση και μια σειρά ερωτήσεων. Οι μαθητές πρέπει να συζητήσουν μαζί και να σημειώσουν τις ιδέες τους σε ένα φύλλο Α3. Μπορούν να χρησιμοποιήσουν λέξεις, διαγράμματα ή σχέδια.
Παράδειγμα 1: τομέας μεταφορών
Για να αντιμετωπιστεί η κλιματική έκτακτη ανάγκη, θα ήταν απαραίτητο να μειωθεί ο στόλος αυτοκινήτων κατά περίπου 40% και να αναπτυχθούν άλλοι τρόποι μετακίνησης. Ερωτήσεις για καθοδήγηση της σκέψης:
- Για να χρησιμοποιούμε λιγότερο το αυτοκίνητο, ποιοι άλλοι τρόποι μετακίνησης πρέπει να αναπτυχθούν;
- Με λιγότερα αυτοκίνητα, ποιες θα μπορούσαν να είναι οι θέσεις εργασίας του αύριο στον τομέα των μεταφορών;
- Με βάση την έμπνευσή σας, σχεδιάστε ή διαγράψτε μια γειτονιά, μια πόλη ή μια περιοχή του μέλλοντος.
- Ποιες θέσεις εργασίας θα μπορούσαν να εμπλέκονται στον χωροταξικό σχεδιασμό και την οργάνωση των μετακινήσεων;
Παράδειγμα 2: τομέας γεωργίας
Για να καλυφθούν οι ανάγκες σε τρόφιμα και οι οικολογικές προκλήσεις, ενδέχεται να είναι απαραίτητο να αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των γεωργικών θέσεων εργασίας τις επόμενες δεκαετίες. Ερωτήσεις για καθοδήγηση της σκέψης:
- Γιατί είναι μερικές φορές δύσκολο να βρεθούν άνθρωποι να εργαστούν στη γεωργία;
- Μέχρι τώρα, τι συμβαίνει στη Γαλλία όταν υπάρχει έλλειψη γεωργικών εργατών;
- Ποιες λύσεις θα μπορούσαν να βελτιώσουν την κατάσταση στο μέλλον;
- Ποιες νέες θέσεις εργασίας ή νέοι τρόποι εργασίας θα μπορούσαν να εμφανιστούν;
Παράδειγμα 3: Τρόφιμα
Το 2017, η μέση κατανάλωση τοπικών τροφίμων από τα νοικοκυριά στις 100 μεγαλύτερες γαλλικές αστικές περιοχές ήταν μόλις 2%. Αντίθετα, κάθε περιοχή εξάγει κατά μέσο όρο το 97% της παραγωγής της. Ο προϋπολογισμός για τα τρόφιμα μειώθηκε από 23,6% το 1960 σε 12,4% το 2013. Έχουμε αναπτύξει μια κουλτούρα τροφίμων χαμηλού κόστους. Ερωτήσεις για καθοδήγηση της σκέψης:
- Ποιες αλλαγές στον τρόπο ζωής μας έρχονται;
- Ποια εξέλιξη της εργασίας και των θέσεων εργασίας μπορεί να προβλεφθεί; Εξαφάνιση και δημιουργία θέσεων εργασίας; Νέες θέσεις εργασίας; Θέσεις εργασίας που θα εξαφανιστούν;
- Δημιουργήστε μια αφίσα που να συνοψίζει τις σκέψεις σας για να τις παρουσιάσετε.
Παράδειγμα 4: Ανακαίνιση κτιρίων
Ο κατασκευαστικός τομέας είναι ένας από τους κύριους συντελεστές της οικολογικής κρίσης: αντιπροσωπεύει περίπου το 43% της κατανάλωσης ενέργειας στη Γαλλία και το 23% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Σε παγκόσμια κλίμακα, αντιπροσωπεύει σχεδόν το 30% της καταναλισκόμενης ενέργειας και το 26% των εκπομπών CO₂, κυρίως λόγω της θέρμανσης, του κλιματισμού και υλικών όπως το σκυρόδεμα. Συμβάλλει επίσης σημαντικά στην εξάντληση των πόρων και στην παραγωγή αποβλήτων, με τις κατασκευές να παράγουν ένα μεγάλο μέρος των ορυκτών αποβλήτων.
- Ανακαίνιση κτιρίων: γιατί, πώς;
- Ποιες εξελίξεις στον εργασιακό χώρο μπορούν να προβλεφθούν;
- Εξαφάνιση και δημιουργία θέσεων εργασίας; Νέες θέσεις εργασίας; Θέσεις εργασίας που θα εξαφανιστούν;
- Δημιουργήστε μια αφίσα που να συνοψίζει τις σκέψεις σας για να τις παρουσιάσετε.
Παράδειγμα 5: Σαββατοκύριακα
Έχουμε συνηθίσει να συγκεντρωνόμαστε γύρω από δραστηριότητες κατανάλωσης (ψώνια, αναψυχή). Αλλά αν μειώσουμε την κατανάλωσή μας, γύρω από ποιες δραστηριότητες μπορούμε να συγκεντρωθούμε για να κάνουμε και να δημιουργήσουμε μαζί; Ερωτήσεις για καθοδήγηση της σκέψης:
- Ποιες αλλαγές στον τρόπο ζωής μας έρχονται;
- Ποιες εξελίξεις στον εργασιακό χώρο μπορούν να προβλεφθούν;
- Εξαφάνιση και δημιουργία θέσεων εργασίας; Νέες θέσεις εργασίας; Θέσεις εργασίας που θα εξαφανιστούν;
- Δημιουργήστε μια αφίσα που να συνοψίζει τις σκέψεις σας για να τις παρουσιάσετε.
- Ανατροφοδότηση
Κάθε ομάδα παρουσιάζει την εργασία της στην τάξη: τις κύριες ιδέες, τις φανταστικές θέσεις εργασίας και το σχέδιο ή διάγραμμα που δημιουργήθηκε. Ο σύμβουλος σταδιοδρομίας μπορεί να σημειώσει τις αναφερόμενες θέσεις εργασίας στον πίνακα για να δείξει την ποικιλομορφία των πιθανών συνεισφορών. Αυτή η φάση επιτρέπει επίσης τη σύγκριση των οραμάτων των διαφόρων ομάδων.
Συμπληρωματικές Δραστηριότητες
Για την εμβάθυνση του προβληματισμού, μπορούν να προταθούν διάφορες προσεγγίσεις:
- καθορίστε μια μικρή συγκεκριμένη ενέργεια για δοκιμή τις επόμενες εβδομάδες
- σκεφτείτε πιθανές συμμαχίες με άλλα άτομα για να δράσετε συλλογικά
- συζητήστε τα εμπόδια που αντιμετωπίζονται όταν επιδιώκεται η αλλαγή ορισμένων επαγγελματικών πρακτικών
- εξερευνήστε πώς αυτές οι ενέργειες θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις μελλοντικές επιλογές σταδιοδρομίας ή τις επαγγελματικές πρακτικές
Αναστοχασμός/ Εμπέδωση της μάθησης
Καλέστε τους συμμετέχοντες να προβληματιστούν στο τέλος της δραστηριότητας:
- Ποιες ιδέες σας φαίνονται πιο εμπνευσμένες ή κινητοποιητικές;
- Έχετε ανακαλύψει νέους τρόπους για να συμβάλετε στην οικολογική και κοινωνική μετάβαση;
- Ποια μικρή ενέργεια σας φαίνεται εφικτή να δοκιμάσετε τις επόμενες εβδομάδες;
- Ποιες μορφές συνεργασίας θα μπορούσαν να διευκολύνουν αυτές τις αλλαγές;
- Πώς θα μπορούσαν αυτοί οι προβληματισμοί να επηρεάσουν τον τρόπο που σκέφτεστε για την εργασία σας ή το επαγγελματικό σας μέλλον;