Praca z (eko)umiejętnościami
Metoda ta pomaga osobom zastanowić się nad swoimi umiejętnościami osobistymi i ekologicznymi poprzez historie sukcesu. Zachęca do samoświadomości, rozpoznawania umiejętności i rozwoju, a także wspiera uczestników w łączeniu ich mocnych stron z możliwościami zrównoważonej kariery.
Działanie jest przeznaczone dla uczniów szkół średnich i studentów, absolwentów i dorosłych. Jest odpowiednie dla klientów, którzy są już zaangażowani lub sympatyzują z zielonymi zawodami i kwestiami, a także dla tych, którzy wciąż badają swój związek z tematami związanymi ze środowiskiem i zrównoważonym rozwojem.
Jest to sposób na wprowadzenie zrównoważonego rozwoju do tradycyjnego podejścia “umiejętności poprzez czasowniki”.
Inspiracja dla narzędzia
- M. Shymon – B-kreatywne karty Mocne strony (podręcznik)
- EKS – Poruszanie się po świecie pracy. Jak znaleźć tę właściwą?
Uzasadnienie: Dlaczego jest to potrzebne?
Metoda ta wspiera samoświadomość i rozpoznawanie umiejętności ekologicznych – umiejętności, które można rozwijać i stosować w celu tworzenia pozytywnych zmian dla jednostek, społeczności i planety. Podkreśla, w jaki sposób umiejętności są przydatne nie tylko w rozwoju kariery, ale także w przyczynianiu się do bardziej zrównoważonej przyszłości.
Cele
Do końca działania klienci/studenci będą:
- zidentyfikować swoje umiejętności ekologiczne, w jaki sposób wykorzystują je w życiu codziennym, które z nich cenią najbardziej i jak mogą je dalej rozwijać;
- pogłębić swoje ogólne zrozumienie umiejętności i zidentyfikować dodatkowe umiejętności, które mogliby wzmocnić;
- otrzymują informacje zwrotne od rówieśników na temat swoich umiejętności i stają się bardziej wrażliwi na mocne strony i potrzeby innych (w ustawieniach grupowych).
Potrzebne zasoby
- Lista umiejętności rozszerzona o (eko)umiejętności (załącznik 1)
- Arkusz rozwoju umiejętności (Załącznik 2)
- papier, karteczki samoprzylepne, długopis, pudełko
Działania
Moderator wyjaśnia cel działania i wprowadza pojęcie umiejętności – technicznych (np. programowanie, korzystanie z narzędzi) i miękkich (np. komunikacja, rozwiązywanie problemów, praca zespołowa). Umiejętności są nabywane poprzez naukę i doświadczenie, mogą być stale rozwijane i mają kluczowe znaczenie dla zdolności adaptacyjnych, rozwoju osobistego i poczucia własnej wartości.
Instrukcja indywidualnego działania:
1 Proszę przypomnieć sobie historię sukcesu
Proszę poprosić klienta o przypomnienie sobie sytuacji, w której udało mu się coś osiągnąć (w pracy, nauce lub życiu osobistym). Można omówić więcej niż jedną sytuację. Pytania prowadzące:
- Jaka była Pana rola?
- Kto jeszcze był zaangażowany?
- Jak podszedł Pan do tej sytuacji?
- Jaki był wynik?
- Jak się Pan czuł?
2 Powiązanie ze zrównoważonym rozwojem
Proszę zadać dodatkowe pytania, aby podkreślić powiązania z szerszym wpływem:
- Czy ta sytuacja miała wpływ na inne osoby, Pana/Pani społeczność lub środowisko?
- Czy przyczyniło się to do czegoś większego niż Pan?
- W jaki sposób łączy się to z Pana/Pani wartościami lub poczuciem celu?
- Gdyby powtórzyć to wiele razy, jaki świat by to stworzyło?
- W jaki sposób to doświadczenie może wesprzeć długoterminowy dobrobyt (Pana, innych lub planety)?
- Jak by Pan(i) postąpił(a), gdyby Pana(i) głównym celem było pomaganie innym lub przyszłym pokoleniom?
3 Identyfikacja umiejętności
Proszę udostępnić listę (eko)umiejętności (Załącznik 1). Klient wybiera umiejętności wykorzystywane w danej sytuacji. Proszę wesprzeć go pytaniami takimi jak:
- Co uważa Pan za klucz do swojego sukcesu?
- Co podobało się Panu najbardziej?
- Co wydawało się najłatwiejsze?
- Co dało Panu największe poczucie satysfakcji?
Facylitator może również zasugerować umiejętności, które klient przeoczył.
4 Ustalenie priorytetów umiejętności
Klient wybiera sześć ważnych umiejętności i analizuje je szczegółowo za pomocą arkusza roboczego (załącznik 2). Zastanawia się nad:
w jaki sposób można je wykorzystać do znaczącej lub zrównoważonej pracy.
- jak każda z tych umiejętności przejawia się w ich życiu,
- jak dobrze jest rozwinięty (ocena 1-6),
- w jaki sposób mogą go jeszcze bardziej wzmocnić,
- czemu dana umiejętność ma służyć w ich życiu i na świecie, jakie są nowe sposoby wykorzystania tej umiejętności do czegoś znaczącego, wykraczającego poza to, co robili do tej pory.
Instrukcje dotyczące działań grupowych:
1 Dzielenie się historiami sukcesu
Uczestnicy opowiadają swoje historie sukcesu w parach lub małych grupach. Słuchacze zadają pytania wyjaśniające i notują zaobserwowane umiejętności (używając karteczek samoprzylepnych). Są one później dodawane do osobistej listy umiejętności mówcy (załącznik 1).
2 Wzajemne informacje zwrotne
Każdy uczestnik przegląda listy umiejętności zidentyfikowanych przez innych (ze swojej pary lub małej grupy) i wybiera trzy umiejętności, które uważa za najważniejsze. Są one zapisywane na osobnych karteczkach samoprzylepnych, składane i umieszczane we wspólnym pudełku.
3 Wymiana umiejętności
Uczestnicy losują trzy karteczki z pudełka. Jeśli są niezadowoleni, mogą negocjować wymianę, dopóki wszyscy nie będą zadowoleni lub czas się nie skończy.
4 Dyskusja
Następnie odbędzie się refleksja grupowa z pytaniami przewodnimi, takimi jak:
- Jak czuł(a) się Pan(i) podczas tego działania?
- Jak postrzegał Pan siebie i innych?
- Które umiejętności były najtrudniejsze do zdobycia i dlaczego?
- Które umiejętności uważa Pan/Pani za kluczowe na swojej liście “najważniejszych umiejętności”?
- W jaki sposób to działanie pomogło Panu/Pani zobaczyć siebie wyraźniej?
- Które umiejętności sprawiają, że czuje się Pan/Pani najbardziej związany ze swoimi wartościami, innymi ludźmi lub światem przyrody?
- Czego dowiedział(a) się Pan(i) dzisiaj o swoich (eko)umiejętnościach?
- Które umiejętności mógłby Pan/Pani dalej rozwijać lub wzmacniać?
- W jaki sposób Pana/Pani umiejętności łączą się z wyborem kariery, którą może Pan/Pani podjąć?
- Które z Pana/Pani umiejętności mogłyby pomóc w pracy na rzecz ludzi, społeczności lub środowiska?
- Jeśli wyobrazi Pan sobie przyszłość, w której te umiejętności będą powszechnie wykorzystywane, jaki świat mógłby powstać?
- Jakie nowe możliwości lub zawody mogłyby się pojawić, gdyby zastosował(a) Pan(i) swoje umiejętności w inny sposób?
- Jaki konkretny krok mógłby Pan/Pani podjąć, aby wykorzystać swoje umiejętności do wprowadzenia pozytywnych zmian?
Można również wykorzystać pytania refleksyjne związane ze zrównoważonym rozwojem z poszczególnych działań.
Refleksje/konsolidacja nauki
Facylitator pracuje z kompleksową listą umiejętności, która obejmuje umiejętności ekologiczne. Obserwuje, w jaki sposób klienci uwzględniają je w swoich wyborach, jakie znaczenie do nich przywiązują i jak ważne są one dla nich. Rozmowa może być następnie ukierunkowana na tematy ekologiczne lub uczestnicy mogą zostać poproszeni od samego początku o wybranie sytuacji, w których “wnieśli coś do świata” (np. związanych z wkładem środowiskowym lub społecznym).