Pytania i zachęty do rozmowy
Inspiracja dla narzędzia
Opracowany przez norweską grupę roboczą ds. innowacji.
Uzasadnienie: Dlaczego jest to potrzebne?
Zestaw pytań, które można wykorzystać w procesie doradztwa, aby rozpocząć rozmowę na temat zrównoważonego rozwoju i połączyć tę kwestię z sytuacją klientów/klientek. Oczywiście nie trzeba wykorzystywać wszystkich pytań, ale warto wdrożyć praktykę zadawania ich w odpowiedni i naturalny sposób.
Uwaga: Rozpoczynanie pracy doradczej od kwestii środowiskowych nie zawsze jest najskuteczniejszym punktem wejścia do tzw. zielonego doradztwa zawodowego. W praktyce osoby korzystające z doradztwa znacznie częściej zgłaszają problemy takie jak poczucie bezsensu pracy, chroniczne zmęczenie, presja nadmiernej efektywności, nieustanne oczekiwanie „robienia więcej”, praca pozbawiona realnej wartości („bullshit jobs”), nierówności, problemy zdrowotne czy doświadczenia wyzysku w miejscu pracy.
Te doświadczenia mogą stać się dobrym punktem wyjścia do krytycznej rozmowy o tym, jak dziś rozumiemy pracę, karierę i sukces zawodowy. Jednocześnie otwierają one przestrzeń do rozmów o zrównoważonym rozwoju i odpowiedzialności społecznej — ponieważ w gruncie rzeczy wszystkie te zjawiska są powiązane z szerszym kryzysem ekologicznym i społecznym.
Więcej informacji i praktycznych wskazówek można znaleźć w Green Guidance Handbook.
Cele
- Rozpoczęcie rozmowy na temat zrównoważonego rozwoju w procesie doradztwa zawodowego.
- Proszę pomóc klientom/klientkom połączyć kwestię zrównoważonego rozwoju z ich sytuacją.
Rozpoczynanie rozmowy / pytania do dyskusji na temat zrównoważonego rozwoju
Przyszłość pracy i jej transformacje
- Wspomniał/a Pan/Pani o zainteresowaniu dziedziną ____. Czy zastanawiał/a się Pan/Pani nad tym, jak ten zawód może ewoluować w najbliższej przyszłości? (Na przykład w odniesieniu do rozwoju sztucznej inteligencji, zmian klimatycznych lub zielonej transformacji)?
- Nadchodzą poważne zmiany, napędzane postępem technologicznym i transformacją ekologiczną. Zmiany te będą wymagały nowych umiejętności, ponownego przemyślenia praktyk pracy i dostosowania się w niemal każdym zawodzie. Co Pan/Pani o tym sądzi?
- Jakie są Pana/Pani zdaniem, jakie są kluczowe czynniki, które będą kształtować przyszłość pracy?
- Jakie kompetencje, Twoim zdaniem, będą kluczowe, aby odnaleźć się i dobrze funkcjonować w miejscu pracy przyszłości?
- Dlaczego, Pani/Pana zdaniem, nasze pokolenie musi znacznie częściej dostosowywać się zawodowo niż pokolenie naszych rodziców? Jak sądzi Pan/Pani, jak będzie to wyglądać w przypadku kolejnych pokoleń?
- Czy dostrzega Pan/Pani potencjalne zagrożenia związane z transformacją pracy wynikające z automatyzacji lub ograniczeń ekologicznych? Jak profesjonaliści mogą się na nie przygotować?
- Jaką rolę Pana/Pani zdaniem powinni odgrywać doradcy zawodowi w przygotowaniu klientów/klientek do tych przemian?
Możliwości związane z zieloną transformacją
- Jakie możliwości kariery widzi Pan/Pani w związku z zieloną transformacją?
- Jakie umiejętności uważa Pan/Pani za niezbędne do zapewnienia sobie pracy w zielonej gospodarce?
- Jak Pana/Pani zdaniem zmienią się możliwości zatrudnienia w wyniku transformacji ekologicznej?
- Jak Pan/Pani sądzi, jakie rodzaje miejsc pracy lub zawodów mogą zniknąć i dlaczego?
- Czy może Pan/Pani wymienić jakieś firmy lub organizacje zajmujące się zrównoważonym rozwojem? Czy byłby Pan/Pani zainteresowany/a pracą dla nich?
- Z czego wynika to, że dziś musimy częściej dostosowywać się zawodowo niż nasi rodzice? Jak Pana/Pani zdaniem będzie to wyglądać u osób, które dopiero wchodzą na rynek pracy?
- Jaki pozytywny wpływ może mieć zielona transformacja na zawód, którym się Pan/Pani interesuje?
- Które branże lub sektory Państwa zdaniem przodują w zakresie zrównoważonego rozwoju? Czy to Państwa interesuje?
- Czy wyobraża sobie Pan/Pani pracę w sektorze bezpośrednio zaangażowanym w zieloną transformację? Jakie rodzaje ról odpowiadałyby Pana/Pani umiejętnościom i aspiracjom?
- Jakie nowe zawody związane ze zrównoważonym rozwojem pojawią się Pana/Pani zdaniem w nadchodzących latach? Czy dostrzega Pan/Pani jakieś w swojej dziedzinie?
Zrozumienie idei zrównoważonego rozwoju w rozwoju kariery
- Jak Pan/Pani rozumie zrównoważony rozwój i zieloną transformację w odniesieniu do swojej kariery zawodowej?
- Jak ważne jest dla Pana/Pani to, że Pana/Pani pracodawca lub firma, w której Pan/Pani pracuje, ceni zrównoważony rozwój? Dlaczego?
- Myśląc o swojej przyszłości zawodowej, w jaki sposób łączy Pan/Pani swój wpływ na środowisko z poczuciem osobistego spełnienia?
- Czy uważa Pan/Pani, że uwzględnienie zrównoważonego rozwoju w Pana/Pani wyborach zawodowych może przynieść Panu/Pani większe znaczenie lub motywację?
- Czy są jakieś inspirujące postacie lub organizacje w Pana/Pani branży, które są znane ze zrównoważonych praktyk?
Osobiste zaangażowanie w zrównoważony rozwój
- W jaki sposób mógłby Pan/mogłaby Pani przyczyniać się do zielonej transformacji w swojej pracy? Jakie drobne kroki można podjąć, by pracować w bardziej ekologiczny sposób?
- Jakie zmiany w Pana/Pani sektorze lub zawodzie miałyby najbardziej pozytywny wpływ na środowisko? W jaki sposób mógłby Pan/Pani przyczynić się do tych zmian?
- Jakie “zielone” inicjatywy w Pana/Pani branży inspirują Pana/Panią najbardziej i dlaczego?
- Jakie aspekty Pana/Pani codziennego życia lub obecnej pracy już odzwierciedlają zrównoważone praktyki? Jak mogliby Państwo je wzmocnić?
- Jakie umiejętności lub wiedzę powinien Pan/Pani rozwinąć, aby w swojej branży przyczyniać się do budowania bardziej zrównoważonego świata?
- W jaki sposób mógłby/mogłaby Pan/Pani zainspirować swoich kolegów /koleżanki lub współpracowników/współpracowniczki do przyjęcia bardziej zrównoważonych praktyk w pracy?
- Gdyby miał/a Pan/Pani poprowadzić w swoim miejscu pracy projekt ukierunkowany na zrównoważony rozwój, co by to było?
Wartości i osobiste dziedzictwo
- Gdyby ten zawód nie istniał, czego brakowałoby społeczeństwu?
- Jakie wartości są dla Pana/Pani najważniejsze w karierze i życiu zawodowym?
- Jakie wartości odziedziczył/a Pan/Pani (po rodzicach, nauczycielach, mentorach), z których jest Pan/Pani dumny/a? Jakie wartości chciałby Pan/Pani przekazać przyszłym pokoleniom?
- Jaką spuściznę chce Pan/Pani po sobie pozostawić? Jak chciałby/chciałaby Pan/Pani zostać zapamiętany/a za swój wkład w zrównoważony świat?
- Gdyby miał Pan/Pani napisać osobistą misję, która uwzględniałaby zrównoważony rozwój, co znalazłoby się w niej?
Wyobrażanie sobie bardziej zrównoważonego świata
- Gdyby mógł Pan/Pani zaprojektować swoją idealną przyszłość zawodową, jaką rolę odegrałby w niej zrównoważony rozwój?
- Jakie zmiany dotyczące ochrony środowiska lub zbiorowego dobrobytu chciałby Pan/Pani zaobserwować w swojej wymarzonej karierze?
- Proszę sobie wyobrazić, że Państwa branża przyjmuje strategię opartą na zrównoważonym rozwoju. Jak mogliby Państwo przygotować się na ten proces?
- Proszę wyobrazić sobie swój zawód w świecie, w którym zrównoważony rozwój jest normą. Jak Pani/Pana zdaniem zmieniłaby się Pani/Pana rola?
- Jakie pozytywne zmiany chciałby Pan/Pani zobaczyć w swoim sektorze w ciągu najbliższych 10 lat? W jaki sposób mógłby Pan/Pani przyczynić się do tych zmian?
- Gdyby postrzegał Pan swoją karierę jako sposób na wywarcie pozytywnego wpływu na świat, jak by to wyglądało? Co ma Pan nadzieję powiedzieć za 20 lat o swoim wkładzie w bardziej zrównoważoną przyszłość?
- Jakie małe lub duże zmiany uczyniłyby Państwa branżę bardziej zrównoważoną? Jak mogliby Państwo przyczynić się do wprowadzenia tych zmian?
Ocena wpływu zawodu na planetę i społeczeństwo
- Gdyby miał/a Pan/Pani ocenić wpływ typowego dnia pracy na środowisko lub społeczeństwo, co by Pan/Pani powiedział/a?
- Jakie aspekty Pana/Pani zawodu lub sektora powinny ewoluować, aby stać się bardziej odpowiedzialnymi za środowisko?
- W jaki sposób może Pan/Pani wykorzystać swoje talenty lub wiedzę, aby stawić czoła globalnym wyzwaniom, takim jak zmiany klimatu lub sprawiedliwość społeczna?
- Gdyby każda firma w Państwa branży musiała zmniejszyć swój ślad środowiskowy o 50%, co musiałoby się zmienić?
Globalne wyzwania i rola pracy w społeczeństwie
- Jakie są Pan/Pani zdaniem największe wyzwania stojące obecnie przed firmami? Kto powinien być odpowiedzialny za ich rozwiązanie? (np. sprawiedliwość społeczna, kryzys klimatyczny, niestabilność gospodarcza itp.)
- Które kwestie globalne lub społeczne wpływają na Pana/Panią najbardziej emocjonalnie? Jakie niesprawiedliwości lub problemy sprawiają, że czuje Pan/Pani potrzebę podjęcia działań?
- Jaki świat chciałby Pan/Pani pomóc zbudować dla przyszłych pokoleń?
- Jakie globalne, społeczne lub wspólnotowe wyzwania chciałby/chciałaby Pan/Pani przyczynić się do ich rozwiązania?
- Gdyby mógł Pan/Pani dokonać jednej znaczącej zmiany na świecie, co by to było?
- Jakie możliwości zatrudnienia lub pomysły na przedsiębiorczość są zgodne z Pana/Pani aspiracjami? Jak mógłby je Pan/Pani zbadać?
- Czy postrzega Pan/Pani swoją karierę jako sposób na dokonywanie zmian? Jak definiuje Pan/Pani sukces poza wynagrodzeniem i stanowiskiem?