Καλλιέργεια οικολογικών αξιών

• Ομάδα - στόχος: Δευτεροβάθμια εκπαίδευση, Επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, Ανώτατη εκπαίδευση, Ενήλικοι/ες, Άνεργοι
• Εστίαση: Σύνδεση και διασύνδεση με τον κόσμο, Αλληλεγγύη και παγκόσμια κοινωνική δράση, Η σταδιοδρομία ως πεδίο οραματισμού και επινόησης του κόσμου, Συμβάλλοντας στον μετασχηματισμό του κόσμου μέσω της επαγγελματικής σταδιοδρομίας
• Δραστηριότητα: Αξιολόγηση, Συμβουλευτική και καθοδήγηση
• Τύπος: Ατομική, Ομαδική
• Διάρκεια: 60 minutes

Ένα σενάριο για εργαστήριο/ατομική συνεδρία που βοηθά τον συμβουλευόμενο να αναλογιστεί τις αξίες του. Χρησιμοποιείται ένα σετ από κάρτες αξιών (ή εναλλακτικά μια λίστα αξιών με επεξηγήσεις), εμπλουτισμένο με αξίες που συνδέονται με τη βιωσιμότητα. Η δραστηριότητα είναι σχεδιασμένη για μαθητές λυκείου, φοιτητές, αποφοίτους και ενηλίκους. Στοχεύει σε συμβουλευόμενους που εμπλέκονται ή αντιμετωπίζουν θετικά τα πράσινα επαγγέλματα και ζητήματα, καθώς και σε εκείνους που δεν έχουν ακόμη διαμορφώσει σχέση με τα περιβαλλοντικά/πράσινα θέματα.

Έμπνευση για το εργαλείο

• M. Shymon – Β-δημιουργικές κάρτες Κόσμος των αξιών (εγχειρίδιο)
• Barrett Values Centre – Αξιολόγηση προσωπικών αξιών

Τεκμηρίωση: Γιατί είναι αναγκαίο αυτό;

Οι αξίες αποτελούν έναν σημαντικό παράγοντα, μια πυξίδα, για τους συμβουλευόμενους προκειμένου να λαμβάνουν αποφάσεις για τη διαδρομή της σταδιοδρομίας τους. Εάν εκπληρώνουν τις αξίες τους στην εργασία, αυτό οδηγεί σε ένα αίσθημα πληρότητας ή και νοήματος, αυξάνει τα κίνητρα και την αφοσίωση. Η αναγνώριση και η ονοματοδοσία των αξιών είναι ένα σημαντικό βήμα που πολλοί συμβουλευόμενοι παραμελούν (ή δεν συμπεριλαμβάνουν θέματα σχετικά με τη βιωσιμότητα) κατά τη λήψη επαγγελματικών αποφάσεων. Οι σύμβουλοι σταδιοδρομίας μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο σε αυτό, εισάγοντας το θέμα και καθοδηγώντας τους στην ανακάλυψη των οικολογικών αξιών.

Στόχοι

Μετά την ολοκλήρωση αυτής της δραστηριότητας, οι συμβουλευόμενοι θα:

• Έχουν αναγνωρίσει και θα είναι σε θέση να ονομάσουν τις οικολογικές αξίες που είναι σημαντικές για αυτούς και οι οποίες καθοδηγούν τη συμπεριφορά τους, τη λήψη επαγγελματικών αποφάσεων και τη θέση ορίων.
• Είναι σε θέση να εστιάσουν την προσοχή τους σε θέματα βιωσιμότητας.
• Κατανοούν πώς εκδηλώνονται αυτές οι οικολογικές αξίες, πώς μπορούν να τις προστατεύσουν και πώς να τις ενισχύσουν.
• Είναι σε θέση να μοιράζονται πληροφορίες και να αλληλοεμπνέονται γύρω από το θέμα των οικολογικών αξιών.

Απαιτούμενοι πόροι

• Λίστα αξιών (συμπεριλαμβανομένων των οικολογικών αξιών) (Παράρτημα 1)
• Κάρτες με οικολογικές αξίες ως συμπλήρωμα στις κάρτες «World of Values» (Παράρτημα 2)
• Φύλλο εργασίας για ομαδική εργασία (Παράρτημα 3)
• χαρτί, post it, στυλό

Δραστηριότητες

Στην αρχή της συνεδρίας, είναι χρήσιμο ο σύμβουλος σταδιοδρομίας να πλαισιώσει την πρακτική και να καθορίσει ποιες είναι οι αξίες και γιατί είναι σημαντικές.

Οι αξίες είναι οι βασικές πεποιθήσεις ή αρχές που επηρεάζουν τις αποφάσεις μας, τη συμπεριφορά μας και την αντίληψή μας για τον κόσμο. Είναι τα πράγματα που θεωρούμε σημαντικά και πολυτίμητα στη ζωή μας. Οι αξίες λειτουργούν ως μια αόρατη πυξίδα που μας καθοδηγεί προς αυτό που θεωρούμε ουσιαστικό, σωστό ή σημαντικό. Μας βοηθούν να βρούμε νόημα και πληρότητα στη ζωή, ενισχύουν τις σχέσεις μας με τους άλλους και τον κόσμο και μας επιτρέπουν να προβαίνουμε σε ηθικές επιλογές.

Οδηγίες για Ατομική Δραστηριότητα:

Ένας τρόπος για να βοηθήσετε τους συμβουλευόμενους να συντονιστούν με το θέμα των αξιών στην ατομική εργασία, είναι να αναλογιστούν στιγμές στη ζωή τους που ένιωσαν ευχάριστα συναισθήματα και ήταν βέβαιοι ότι πήραν τη σωστή απόφαση. Ως μέρος της συζήτησης, εστιάστε με τους συμβουλευόμενους σε καταστάσεις (από την επαγγελματική ή την προσωπική ζωή) όπου ένιωσαν:

• πιο ευτυχισμένοι
• πλήρεις
• περήφανοι για τον εαυτό τους.

Η αποστολή: Ανακαλέστε μια κατάσταση/περίπτωση/στιγμή που νιώσατε …(συμπληρώστε τα παραπάνω συναισθήματα).

Κάντε τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Τι κάνατε και με ποιον είσασταν εκεί;
2. Τι συνέβαλε στα συναισθήματα (ευτυχίας/πληρότητας/θυμού) που νιώσατε;
3. Μοιράστηκαν άλλοι αυτά τα συναισθήματα μαζί σας; Πώς ήταν αυτό για εσάς;
4. Πώς και γιατί αυτή η εμπειρία έδωσε νόημα στη ζωή σας; Ποιες επιθυμίες/αξίες/ανάγκες σας εκπληρώθηκαν;

Προαιρετικές ερωτήσεις που συνδέονται πιο άμεσα με τη βιωσιμότητα:

• Πώς συνδεθήκατε μέσα από αυτή την κατάσταση με τους άλλους, τη φύση ή το περιβάλλον σας;
• Τι αντίκτυπο είχε (ή θα μπορούσε να έχει) αυτή η κατάσταση στους άλλους ή στον κόσμο γύρω σας;
• Ποιον ή τι φροντίσατε (ανθρώπους, φύση ή κοινότητα) με αυτό που κάνατε;

Μια λίστα αξιών (Παράρτημα 1) ή κάρτες αξιών (Παράρτημα 2) από τις οποίες ο συμβουλευόμενος επιλέγει εκείνες που ήταν σχετικές και σημαντικές για αυτόν εκείνη τη στιγμή, μπορούν να σας βοηθήσουν σε αυτό το σημείο. Στη συνέχεια, μπορείτε να εστιάσετε στη διερεύνηση και την ενίσχυση των αξιών μέσω των ακόλουθων ερωτήσεων:

• Γιατί αυτή η αξία είναι σημαντική για εσάς;
• Ποιες συμπεριφορές υποστηρίζουν αυτή την αξία;
• Τι θα μπορούσατε να αρχίσετε να κάνετε για να εκδηλώσετε αυτή την αξία πληρέστερα;
• Τι θα μπορούσατε να σταματήσετε να κάνετε για να υποστηρίξετε καλύτερα αυτή την αξία;
• Γιατί η αξία αυτή είναι σημαντική στο πλαίσιο του σημερινού κόσμου (π.χ. κλιματική αλλαγή, κοινωνικές ανισότητες);
• Πώς θα μπορούσε αυτή η αξία να βοηθήσει στην οικοδόμηση ενός πιο βιώσιμου μέλλοντος;
• Θα μπορούσε αυτή η αξία να βοηθήσει άλλους ή να συμβάλει στην ευημερία των μελλοντικών γενεών;
• Αν όλοι ενεργούσαν σύμφωνα με την αξία που βιώσατε εδώ, ποια θα ήταν η επίδραση στην κοινωνία ή στον πλανήτη;

Οδηγίες ομαδικής δραστηριότητας:

1. Σκεφτείτε τρεις καταστάσεις στις οποίες νιώσατε ευτυχισμένοι, πλήρεις, ικανοποιημένοι ή περήφανοι για τον εαυτό σας. Γράψτε κάθε κατάσταση στο φύλλο εργασίας (Παράρτημα 3).
2. 1. Ο σύμβουλος θα δείξει τις αξίες στους συμμετέχοντες/συμβουλευόμενους και μπορεί να χρησιμοποιήσει τη λίστα αξιών εμπλουτισμένη με οικολογικές αξίες (Παράρτημα 1) ή τις κάρτες αξιών του M. Shymon με κάρτες οικολογικών αξιών (Παράρτημα 2). Στη συνέχεια δίνει την οδηγία: «Για κάθε κατάσταση, αναλογιστείτε ατομικά τις ακόλουθες ερωτήσεις και σημαντικές πληροφορίες, και σημειώστε τις αξίες στο φύλλο εργασίας (Παράρτημα 3).»

• Τι συνέβαλε στο αίσθημα ικανοποίησης που νιώσατε;
• Με ποιους τρόπους αυτή η εμπειρία δίνει νόημα στη ζωή σας;
• Ποιες αξίες έχετε εκπληρώσει;

3. Σε μια μικρή ομάδα 2-4 συμμετεχόντων, μοιραστείτε ή απαντήστε σε ερωτήσεις στη συνέχεια:

• Με ποιους τρόπους οι καταστάσεις ήταν παρόμοιες;
• Ποιες αξίες βιώσατε/μετουσιώσατε σε αυτές;
• Ποιες αξίες είναι οι πιο σημαντικές;

Γράψτε τις 3 πιο σημαντικές αξίες στο φύλλο εργασίας σας.

Για να συνδεθεί αυτός ο προβληματισμός πιο ρητά με τη βιωσιμότητα, ο συντονιστής μπορεί να προσθέσει μερικές από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

• Υπάρχουν κοινές αξίες στην ομάδα που θα μπορούσαν να υποστηρίξουν μια πιο βιώσιμη ή δίκαιη κοινωνία;
• Ποια από τις 3 κορυφαίες αξίες σας θα μπορούσε να σας καθοδηγήσει, ώστε να συνεισφέρετε θετικά στην κοινότητά σας ή στον πλανήτη;
• Ποια από αυτές τις αξίες θα μπορούσε να μας καθοδηγήσει σε περιόδους περιβαλλοντικής ή κοινωνικής κρίσης;

4. Οι συμμετέχοντες μιλούν ο καθένας για τον εαυτό του σε μια μεγάλη ομάδα για να πουν την αξία-κλειδί και τι σημαίνει γι’ αυτούς.
   Συμπληρωματική δραστηριότητα: Μια συμπληρωματική δραστηριότητα μπορεί να είναι η κατηγοριοποίηση των αξιών σε προσωπικές, οικογενειακές, κοινωνικές, πολιτισμικές, επαγγελματικές και οικολογικές, αναδεικνύοντας τη σημασία των οικολογικών αξιών για το μέλλον. Κάθε άτομο έχει διαφορετικές αξίες και τις ιεραρχεί διαφορετικά, όντας μοναδικός. Οι αξίες υπεισέρχονται στην επιλογή του τομέα σπουδών και του επαγγέλματος.

Αναστοχασμός/εμπέδωση της μάθησης

Οι σύμβουλοι σταδιοδρομίας εργάζονται με έναν ολοκληρωμένο κατάλογο αξιών, παρατηρώντας πώς οι οικολογικές αξίες ενσωματώνονται στην κατάταξη των αξιών, τι σημαίνουν για τον ωφελούμενο ή πόσο σημαντικές είναι. Σε επιλεγμένα προγράμματα προληπτικής εκπαίδευσης σταδιοδρομίας, είναι δυνατόν να δοθεί έμφαση κυρίως στις οικολογικές αξίες.